Welkom bij ‘De Proeftuin’ te Valkenburg

Wat is de proeftuin?

De Proeftuin

De Proeftuin is een voedsellandschap in aanleg voor biodiversiteitsherstel. De Proeftuin is gelegen aan de Geul, in Houthem, gemeente Valkenburg.  Zussen Esther en Simone zijn initiatiefnemers en zetten zich in om het voormalige maïsveld te transformeren naar een groen, biodivers paradijs. Naast dat het voedsellandschap een productieve functie heeft, is de primaire focus om een habitat te bieden voor alle inheemse soorten welke in het prachtige heuvelland thuis horen.

Biodiversiteit

Biodiversiteit is de verscheidenheid van het leven. Hier verstaan we dus alle planten en dieren onder, maar ook schimmels en bacteriën die in het water of in de bodem leven. Om zich te kunnen ontwikkelen hebben deze soorten een geschikt habitat nodig, maar omgekeerd draagt een goede biodiversiteit ook bij aan een gezond en robuust ecosysteem. Een gezond ecosysteem draagt bij aan schoon water, schone lucht, een vruchtbare bodem en een goed leefklimaat. 

Ambities

De Proeftuin heeft 3 kernambities:

1) Een ecosysteem herstellen en inrichten voor een optimale biodiversiteit

2) Een voedsellandschap creëren waarbij voedselproductie en biodiversiteit in co-creatie ontstaan

3) Bezoekers en voorbijgangers voorlichten over biodiversiteit waarbij we hun eigen invloed op biodiversiteitsherstel benadrukken

Maximaal maatschappelijk rendement

De Proeftuin is gelegen in Valkenburg aan de  Geul op pachtgrond van Provincie Limburg. Tot 2020 is het perceel in gebruik geweest voor de productie van maïs waarmee het gehele perceel was gecultiveerd. Door de regeling Uitvoeringsnota pacht 2022 heeft Rebel Concepts dit perceel gepacht met als doel om hier een voedsellandschap van te maken met een educatieve functie.

Met de nieuwe Uitvoeringsnota pacht 2022 wil de Provincie actief sturen op de uitgifte van landbouwgronden om zo maximaal maatschappelijk rendement te behalen. Dat betekent dat de pacht een bijdrage moet leveren aan de gestelde beleidsdoelen. Denk hierbij aan het ontwikkelen van natuur, het terugdringen van de stikstofemissies, het versterken van de biologische en natuur inclusieve landbouw, biodiversiteitsherstel, het uitvoeren van het provinciaal waterbeleid, de structuurontwikkeling van de landbouw (onder meer stimuleren jonge landbouwers) en ruimtelijke ontwikkelingen.

Locatie

Maïsakker 2020
IMG_20210612_104736
Stapelmuurtje
IMG_20210523_145050
Moestuin
IMG_20210704_103543

Aanplanten en aanleggen

IMG_20210820_102134
IMG_20211017_132449
IMG_20211127_100311
IMG_20220106_151506
IMG_20211229_152022
IMG_20211025_141947

Fauna in de proeftuin

IMG_20210814_103737
oznorMB
IMG_20210904_130138_406
IMG_20210818_091406_412
IMG_20210814_100920
IMG_20210820_102410

Wildcamera in de proeftuin

Gevolgen Overstroming Valkenburg 2021

IMG_20210718_110543
IMG_20210718_110548
IMG_20210718_104405
313f9d6c-b095-43ef-8d11-ab8ee396dc78
a3465321-2251-4900-ae2a-7cf02a867583
b7ab1f77-fceb-4d10-b829-efe740d12943
IMG_20210718_105412
2c1233e3-2cb9-4cc7-9801-ad79f0b8dc17
df9d72a9-aed2-447b-a83e-6065a1d5ca8f

In juli 2021 had de provincie Limburg te maken met hoogwater als gevolg van zware regenval. De Maas, beken en geultjes traden op diverse plekken in Limburg buiten hun oevers en richtten schade aan. Straten veranderden in snelstromende rivieren, woningen werden geëvacueerd en bezittingen vernield. Veel inwoners en bedrijven hebben persoonlijk overlast ervaren door het hoogwater. Ook de Proeftuin is zwaar getroffen. Het gehele perceel is overstroomd waarbij de Geul tot een brede, snel stromende rivier veranderde. Vier dagen lang heeft het water tot aan de weg gestaan en was de Proeftuin niet toegankelijk.

Alle aanplant en aanbouw zijn verslonden. Alle aanplant is bedekt met een dunne laag slib. Overal ligt plastic en aangespoeld afval. Onze eigen houtvoorraad en materiaal voor de schuilstal zijn weggestroomd. Gelukkig zijn vrijwilligers uit de omgeving nadat het water verdwenen was,  meteen komen helpen met het opruimen van plastic.

Helaas is de oogst verloren en zijn vele materialen kapot of weggestroomd. We geven niet op en ruimen gelijk op. We beginnen met veel passie weer opnieuw…

Wie zijn wij?

Zussen Esther en Simone zijn de initiatiefnemers van ‘De Proeftuin’. Simone is eigenaar van Rebel Concepts, biologe en werkt als opleidingsmanger bij Yuverta. Esther werkt naast haar reguliere baan als vrijwilliger bij diverse natuurorganisaties en draagt bij aan ecologisch onderzoek naar de hazelmuis.

Samen zijn ze vaak in de natuur te vinden en maken ze de Proeftuin tot een mooie oase.

Hoe lukt dat financieel, zo´n voedsellandschap?

btfhdr

Het begint bij gedrevenheid. Je zal er zelf veel tijd, passie en ook wat geld in moeten stoppen. Vooral als je net begint, weet nog niemand precies wat je wilt gaan doen en kijken voorbijgangers vaak vragend naar je als je onder de modder staat te scheppen voor je eerste boompje. Maar wanneer er vorm en kleur komt op je perceel, zijn de reacties veelal lovend en vol interesse. 

Op dat moment kan je ook (wij vooral via social media) mensen vragen om bomen, planten, zaden, onbewerkt hout, stenen etc te doneren. Natuurlijk kost ook dit je veel tijd en reiskosten. Maar uiteindelijk hebben we ook giften gekregen van bijvoorbeeld boomkweker Jos Frijns uit Margraten en hebben we aardbeienplantjes en oude perenbomen mogen ophalen bij het Hof van Libeek. 

Kampeerboerderij Hof van Libeek